Cách tính Thuế thu nhập doanh nghiệp và hạch toán Thuế TNDN 2025

Là một trong những vấn đề quan trọng mà các doanh nghiệp cần nắm vững để đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp lý. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) được tính trên thu nhập chịu thuế từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Cách tính thuế TNDN có thể thực hiện theo hai phương pháp: một là tính theo doanh thu (áp dụng cho doanh nghiệp không xác định được chi phí) và hai là tính theo thu nhập thực tế sau khi trừ các chi phí hợp lý.

Trong quá trình hạch toán Thuế TNDN, doanh nghiệp cần ghi nhận các khoản thuế phải nộp vào tài khoản thuế TNDN (TK 3334). Đồng thời, khi thực hiện nộp thuế, doanh nghiệp sẽ ghi giảm số dư trên tài khoản ngân hàng tương ứng (TK 111, 112). Việc hạch toán thuế đúng cách không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các nghĩa vụ tài chính mà còn tạo nền tảng cho việc lập báo cáo tài chính chính xác, phục vụ cho công tác quyết toán thuế hàng năm.

Quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp (Thuế TNDN)

1. Thuế thu nhập doanh nghiệp là gì?
   Thuế thu nhập doanh nghiệp là một loại thuế trực thu, tính trên phần thu nhập chịu thuế của các tổ chức, doanh nghiệp từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, chuyển nhượng và các hoạt động khác trong kỳ tính thuế.

2. Đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp
   Các tổ chức, doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ với thu nhập chịu thuế đều có nghĩa vụ nộp thuế TNDN, bao gồm:

• Doanh nghiệp được thành lập trong nước theo pháp luật Việt Nam;
• Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú hoặc không thường trú tại Việt Nam;
• Các cơ sở của doanh nghiệp nước ngoài thường trú tại Việt Nam;
• Các tổ chức hành chính sự nghiệp, hợp tác xã;
• Các tổ chức khác...

Lưu ý: Một số trường hợp không phải nộp thuế TNDN như: hộ gia đình, cá nhân kinh doanh, hợp tác xã sản xuất có thu nhập từ nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản...).

3. Kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp
   Kỳ tính thuế TNDN được xác định theo năm dương lịch hoặc năm tài chính:

• Năm dương lịch kéo dài từ 01/01 đến 31/12 của năm đó;
• Năm tài chính là khoảng thời gian 12 tháng bắt đầu từ ngày 01 đầu quý của năm đó.

Đối với doanh nghiệp mới thành lập, kỳ tính thuế năm đầu tiên có thể ngắn hơn 3 tháng. Nếu doanh nghiệp có kỳ tính thuế cuối cùng khi chuyển đổi, sáp nhập, tách, hợp nhất, phá sản, hoặc giải thể, thì thời gian kỳ tính thuế không vượt quá 15 tháng.

➤ Kỳ tính thuế TNDN đối với doanh nghiệp nước ngoài
Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam sẽ tính thuế TNDN theo từng lần phát sinh khi có thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam mà không liên quan đến hoạt động thường xuyên của doanh nghiệp.

➤ Thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

• Thời hạn nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN là chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ 3 trong năm dương lịch kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính. Nếu ngày này trùng với ngày nghỉ, thời hạn sẽ được dời sang ngày làm việc tiếp theo.
• Thời hạn nộp tiền thuế TNDN cũng là thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Riêng đối với thuế tạm tính, doanh nghiệp phải nộp đủ 75% số thuế phát sinh trước hạn báo cáo thuế quý 3 trong năm.

Hướng dẫn cách hạch toán và tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp không xác định rõ chi phí trong kỳ tính thuế

➤ Công thức tính thuế TNDN:
Thuế TNDN phải nộp = Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ × Thuế suất thuế TNDN

➤ Thuế suất thuế TNDN tính theo tỷ lệ % trên doanh thu:

• Tổ chức hoặc đơn vị sự nghiệp không phải doanh nghiệp theo quy định của pháp luật Việt Nam, có hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và áp dụng phương pháp trực tiếp để tính thuế TNDN. Nếu không xác định được chi phí nhưng có thể xác định được doanh thu, thu nhập từ hoạt động kinh doanh sẽ được tính thuế TNDN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
• Hoạt động dịch vụ: 5%
• Kinh doanh hàng hóa: 1%
• Hoạt động khác: 2%

Đối với doanh nghiệp xác định rõ chi phí trong kỳ tính thuế ➤ Công thức tính thuế TNDN:
Thuế TNDN = (Thu nhập tính thuế - Phần trích lập quỹ KH&CN) × Thuế suất thuế TNDN

1. Phần trích lập quỹ Khoa học và Công nghệ (KH&CN)
Doanh nghiệp có thể trích lập quỹ KH&CN dưới hình thức tổ chức không có tư cách pháp nhân hoặc không thành lập tổ chức quỹ. Mức trích lập quỹ có thể từ 3% đến 10% thu nhập tính thuế TNDN trong kỳ.

2. Thu nhập tính thuế TNDN
Thu nhập tính thuế = Khoản thu nhập chịu thuế - (Khoản thu nhập miễn thuế + Các khoản lỗ được kết chuyển)

3. Thu nhập chịu thuế TNDN
Thu nhập chịu thuế TNDN = Doanh thu - Chi phí được trừ + Các khoản thu nhập khác

4. Thu nhập miễn thuế TNDN
Một số khoản thu nhập miễn thuế bao gồm thu nhập từ chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến thủy sản, nông sản, và các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục, từ thiện.

5. Các khoản lỗ được kết chuyển
Nếu doanh nghiệp có lỗ, có thể chuyển toàn bộ số lỗ này vào thu nhập chịu thuế trong các năm tiếp theo, không quá 5 năm.

6. Quy định về mức thuế suất thuế TNDN
Thuế suất thuế TNDN thay đổi tùy thuộc vào ngành nghề, với mức thuế suất phổ biến từ 20% đến 25%. Các ngành như thăm dò dầu khí, khai thác tài nguyên quý hiếm có thuế suất cao hơn, từ 32% đến 50%.

Hướng dẫn cách hạch toán thuế TNDN

• Khi tính thuế TNDN:
  Nợ TK 821 - Chi phí thuế TNDN
  Có TK 3334 - Thuế thu nhập doanh nghiệp

• Khi nộp tiền thuế TNDN vào Ngân sách Nhà nước:
  Nợ TK 3334 - Thuế TNDN
  Có TK 111, 112

• Cuối năm khi xác định số thuế TNDN phải nộp:

  • Nếu số thuế TNDN thực tế phải nộp nhỏ hơn số thuế tạm nộp, ghi chênh lệch vào:
    Nợ TK 3334 - Thuế TNDN
    Có TK 821 - Chi phí thuế TNDN
  • Nếu số thuế TNDN phải nộp lớn hơn số tạm nộp, ghi chênh lệch vào:
    Nợ TK 821 - Chi phí thuế TNDN
    Có TK 3334 - Thuế TNDN

• Khi nộp số chênh lệch thiếu về thuế TNDN:
  Nợ TK 3334 - Thuế TNDN
  Có TK 111, 112

• Cuối kỳ kế toán, kết chuyển chi phí thuế TNDN hiện hành:

  • Nếu TK 8211 phát sinh nợ lớn hơn có:
    Nợ TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh
    Có TK 8211 - Chi phí thuế TNDN hiện hành
  • Nếu TK 8211 phát sinh có lớn hơn nợ:
    Nợ TK 8211 - Chi phí thuế TNDN hiện hành
    Có TK 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Các câu hỏi thường gặp về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Tóm lại: Do công ty chưa có doanh thu, bạn không phải nộp thuế TNDN. Tuy nhiên, bạn cần phải nộp báo cáo thuế tháng/quý theo quy định và quyết toán thuế vào cuối kỳ tài chính.

 

Các bài viết liên quan