Cách xây dựng định mức sản xuất để giảm thiểu rủi ro về thuế Mới Nhất 2025

Là một trong những vấn đề quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp phải tự xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu, năng lượng ngay từ đầu năm hoặc đầu kỳ sản xuất và lưu trữ tại doanh nghiệp để phục vụ kiểm tra thuế. Việc xây dựng định mức không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn tránh bị loại trừ chi phí khi quyết toán thuế.

Một định mức sản xuất hợp lý cần dựa trên thực tế vận hành của doanh nghiệp, tính chất vật lý của nguyên vật liệu, hao mòn máy móc và mức độ hao hụt hợp lý trong quá trình sản xuất. Nếu không có định mức rõ ràng, các chi phí vượt mức sẽ không được tính vào chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.

Ngoài ra, khi xử lý phế phẩm, doanh nghiệp cần tuân thủ quy định về xuất hóa đơn nếu bán ra ngoài. Nếu không thể bán, lượng hao hụt này chỉ được tính vào giá vốn khi doanh nghiệp có định mức sản xuất hợp lý. Vì vậy, việc kiểm tra và điều chỉnh định mức định kỳ sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và giảm thiểu rủi ro thuế.

Khoản 2.3 Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC: 

Theo Khoản 2.3 Điều 6 Thông tư 78/2014/TT-BTC, doanh nghiệp có trách nhiệm tự thiết lập và kiểm soát định mức tiêu hao đối với nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng và hàng hóa sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

- Định mức tiêu hao phải được xây dựng ngay từ đầu năm tài chính hoặc đầu kỳ sản xuất sản phẩm và cần được lưu trữ tại doanh nghiệp để phục vụ công tác quản lý và kiểm tra.

- Trong trường hợp Nhà nước đã ban hành định mức tiêu hao cho một số loại nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, hàng hóa, doanh nghiệp bắt buộc tuân thủ theo quy định hiện hành thay vì tự thiết lập định mức riêng.

Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC:

Theo Điều 4 Thông tư 96/2015/TT-BTC, các khoản chi phí vượt định mức tiêu hao đối với nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa sẽ không được tính vào chi phí hợp lý nếu Nhà nước đã ban hành định mức tiêu hao cho các loại vật tư này.

Ví dụ, để sản xuất một chiếc bàn nặng 17kg, doanh nghiệp cần sử dụng 20kg nguyên vật liệu (nhựa), đồng thời phát sinh thêm chi phí nhân công, khấu hao máy móc và các khoản chi phí khác như điện, nước, văn phòng phẩm (gọi chung là chi phí sản xuất gián tiếp).

Dựa trên định luật bảo toàn khối lượng, tổng lượng nguyên vật liệu đầu vào phải bằng tổng sản phẩm đầu ra. Như vậy, sự chênh lệch 3kg nguyên vật liệu giữa đầu vào và sản phẩm hoàn thiện bao gồm: 2kg sản phẩm dở dang và 1kg phế phẩm.

Khi xử lý phế phẩm trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp cần lưu ý hai vấn đề quan trọng sau:

- Nếu phế phẩm có thể bán ra thị trường để thu hồi một phần vốn sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải xuất hóa đơn theo quy định tại Thông tư 39/2014/TT-BTC.

- Trường hợp phế phẩm không thể bán hoặc tái sử dụng, doanh nghiệp có thể ghi nhận khoản hao hụt này vào Giá vốn hàng bán trong kỳ. Tuy nhiên, một câu hỏi đặt ra:

Câu hỏi: Khoản hao hụt này có được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp không?

Câu trả lời là CÓ, nhưng doanh nghiệp bắt buộc phải có định mức sản xuất rõ ràng để giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra. Định mức này cần được xây dựng dựa trên thực tế sản xuất, đặc điểm lý hóa của nguyên vật liệu, mức độ hao mòn máy móc theo thời gian, ảnh hưởng đến năng suất. Vì vậy, doanh nghiệp cần định kỳ kiểm tra, cập nhật và điều chỉnh định mức để đảm bảo phù hợp với thực tế sản xuất, đồng thời giảm thiểu rủi ro thuế.

Việc tuân thủ quy định về định mức sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả, mà còn là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp. Khi xử lý phế phẩm, ngoài việc lập hóa đơn theo Thông tư 39/2014/TT-BTC, doanh nghiệp cần xây dựng định mức sản xuất hợp lý để tránh bị loại trừ chi phí. Bên cạnh đó, việc hiểu rõ quy định và cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại 2025 sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và quản lý tài chính tốt hơn.

Nếu bạn là người mới bắt đầu, có thể tham khảo khóa học kế toán cho người chưa biết gì để nắm vững nguyên tắc kế toán. Ngoài ra, dịch vụ kế toán trọn gói của Kế Toán Minh Việt sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc lập báo cáo tài chính, quyết toán thuế và xây dựng định mức sản xuất hợp lý theo Cách xây dựng định mức sản xuất để giảm thiểu rủi ro về thuế Mới Nhất 2025.

Các bài viết liên quan