Công thức và cách tính thuế thu nhập cá nhân bất thường 2025


Là một chủ đề quan trọng đối với những ai có thu nhập phát sinh không thường xuyên. Thuế thu nhập cá nhân bất thường áp dụng trong các trường hợp như tiền lương, tiền công không ký hợp đồng lao động dài hạn, đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn hoặc chứng khoán. Để tính thuế trong những trường hợp này, công thức đơn giản là: Số tiền thuế TNCN phải nộp = Thu nhập x Thuế suất áp dụng.

cong-thuc-va-cach-tinh-thue-thu-nhap-ca-nhan-bat-thuong-2025

Ví dụ, nếu bạn nhận được thu nhập từ việc viết bài cho một trang báo và có thu nhập trên 2 triệu đồng, thuế suất sẽ là 10%. Trong trường hợp bạn nhận cổ tức từ đầu tư vốn, thuế suất sẽ là 5%. Những khoản thu nhập này có thể bao gồm tiền lãi từ việc cho vay, chuyển nhượng cổ phần hay bất động sản, và thu nhập từ trúng thưởng. Việc hiểu rõ công thức và cách tính thuế thu nhập cá nhân bất thường giúp bạn đảm bảo tuân thủ nghĩa vụ thuế, tránh những rắc rối pháp lý và có kế hoạch tài chính hợp lý.

Các văn bản pháp lý liên quan bao gồm:

  • Thông tư 111/2013/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/10/2013;

  • Nghị định 125/2020/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 05/12/2022;

  • Thông tư 80/2021/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 01/01/2022;

  • Thông tư 92/2015/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 30/07/2015

Thuế thu nhập bất thường

là loại thuế TNCN mà bạn phải nộp khi có các khoản thu nhập phát sinh không thường xuyên. Những khoản thu nhập này không phải là nguồn thu nhập hàng tháng hay đều đặn, vì vậy nhiều người thường quên nộp thuế cho chúng. Tuy nhiên, để tránh vi phạm pháp luật, bạn cần phải thực hiện nghĩa vụ thuế đối với các thu nhập bất thường này.

Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các trường hợp cần phải đóng thuế thu nhập cá nhân bất thường, giúp bạn nắm rõ các quy định và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế của mình.

Trường hợp và cách tính thuế thu nhập cá nhân bất thường

Trường hợp 1: Thuế thu nhập cá nhân bất thường từ tiền lương, tiền công

Theo Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC, các tổ chức, cá nhân trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng có tổng mức thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên thì phải khấu trừ thuế 10% trên thu nhập trước khi trả cho cá nhân.

Công thức tính thuế TNCN bất thường từ tiền lương, tiền công: Số tiền thuế TNCN phải nộp = Thu nhập × Thuế suất 10%

Ví dụ:
Bạn làm CTV viết bài cho báo, thù lao là 400.000 đồng/bài. Trong tháng 12, bạn viết 6 bài, thu nhập là:
6 x 400.000 = 2.400.000 đồng.
Thuế TNCN phải nộp = 2.400.000 x 10% = 240.000 đồng.


Trường hợp 2: Thuế thu nhập cá nhân bất thường từ đầu tư vốn

Thuế thu nhập từ đầu tư vốn bao gồm lãi từ cho vay, cổ tức, phần lợi nhuận chia khi góp vốn vào công ty, tiền lãi từ trái phiếu, tín phiếu.

Công thức tính thuế TNCN bất thường từ đầu tư vốn: Số tiền thuế TNCN phải nộp = Thu nhập × Thuế suất 5%

Ví dụ 1:
Cho công ty vay 100.000.000 đồng, lãi suất 15%/năm. Bạn nhận lãi 15.000.000 đồng vào cuối năm.
Thuế TNCN phải nộp = 15.000.000 x 5% = 750.000 đồng.

Ví dụ 2:
Bạn nhận cổ tức 20.000.000 đồng từ công ty góp vốn.
Thuế TNCN phải nộp = 20.000.000 x 5% = 1.000.000 đồng.


Trường hợp 3: Thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng vốn và chứng khoán

  1. Thu nhập từ chuyển nhượng vốn: Khi cá nhân chuyển nhượng phần vốn góp trong doanh nghiệp.

    Công thức tính thuế TNCN từ chuyển nhượng vốn:
    Số tiền thuế TNCN phải nộp = (Giá chuyển nhượng - Giá trị vốn góp) × Thuế suất 20%

    Ví dụ:
    Bạn bán vốn góp 40.000.000 đồng cho anh A với giá 50.000.000 đồng.
    Thuế TNCN phải nộp = (50.000.000 - 40.000.000) × 20% = 2.000.000 đồng.

  2. Thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán: Thuế tạm nộp 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần.

    Công thức tính thuế TNCN từ chứng khoán:
    Số tiền thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng × Thuế suất 0,1%

    Ví dụ:
    Bạn bán chứng khoán trị giá 70.000.000 đồng.
    Thuế TNCN phải tạm nộp = 70.000.000 x 0,1% = 70.000 đồng.


Trường hợp 4: Thuế TNCN từ chuyển nhượng bất động sản

Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản (quyền sử dụng đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất) có thuế suất 2%.

Công thức tính thuế TNCN từ chuyển nhượng BĐS:
Số tiền thuế TNCN phải nộp = Giá chuyển nhượng BĐS × Thuế suất 2%

Lưu ý:
Một số trường hợp chuyển nhượng bất động sản sẽ được miễn thuế.


Trường hợp 5: Thuế TNCN từ trúng thưởng, quà tặng, quà biếu

Thu nhập từ trúng thưởng xổ số, quà biếu hiện vật có thuế suất 10%.

Công thức tính thuế TNCN từ trúng thưởng, quà tặng:
Số tiền thuế TNCN phải nộp = (Giá trị hiện vật - 10.000.000) × Thuế suất 10%

Ví dụ:
Bạn trúng thưởng chiếc xe máy trị giá 30.000.000 đồng.
Thuế TNCN phải nộp = (30.000.000 - 10.000.000) × 10% = 2.000.000 đồng.


Trường hợp 6: Thuế TNCN từ các hoạt động khác

Thu nhập từ chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ hoặc nhượng quyền thương mại có thuế suất 5%.

Công thức tính thuế TNCN từ các hoạt động khác:
Số tiền thuế TNCN phải nộp = (Thu nhập - 10.000.000) × Thuế suất 5%

Ví dụ:
Bạn bán quyền tác giả tác phẩm văn học với giá 100.000.000 đồng.
Thuế TNCN phải nộp = (100.000.000 - 10.000.000) × 5% = 4.500.000 đồng.

Câu hỏi thường gặp về thuế thu nhập cá nhân bất thường

1. Không nộp thuế thu nhập TNCN bất thường từ tiền lương, tiền công có được không?

Để không phải đóng thuế thu nhập TNCN trong trường hợp này, cá nhân cần làm cam kết theo mẫu số 08/CK-TNCN căn cứ vào Thông tư 80/2021/TT-BTC và gửi tổ chức trả thu nhập để tổ chức đó làm căn cứ tạm thời không khấu trừ thuế TNCN.

Tuy nhiên, nếu sau này phát hiện bản cam kết khai thu nhập không đúng sự thật, cá nhân sẽ bị xử phạt theo quy định. Điều kiện để bạn được làm cam kết bao gồm:

  • Cá nhân phải đăng ký thuế và có mã số thuế do cơ quan quản lý thuế cấp;

  • Trong năm, cá nhân chỉ có duy nhất thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo thuế suất toàn phần 10% theo Điểm i Khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC;

  • Tổng mức thu nhập trong năm, sau khi giảm trừ gia cảnh, chưa đến mức thu nhập chịu thuế.

2. Trường hợp trong năm bạn đã nộp số thuế TNCN từ tiền lương, tiền công thì có thể nhận lại được tiền thuế thu nhập TNCN đã bị thu đó hay không?

Trường hợp cá nhân đã bị trừ 10% thuế nhưng tổng thu nhập của cả năm, sau khi giảm trừ gia cảnh và các khoản miễn thuế, chưa đạt mức phải nộp thuế, thì cá nhân sẽ đủ điều kiện để nhận lại số tiền thuế đã nộp.

Cách thực hiện: Cuối năm, người lao động yêu cầu công ty cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN và làm hồ sơ quyết toán thuế TNCN để nhận lại số tiền thuế đã nộp. Sau khi hồ sơ được chấp nhận, cơ quan thuế sẽ tiến hành hoàn thuế cho cá nhân.

3. Khi nhận được quà tặng là laptop, tivi, tủ lạnh thì có phải nộp thuế TNCN không?

Không. Chỉ khi bạn nhận quà tặng là những tài sản mà phải đăng ký quyền sở hữu và quyền sử dụng với cơ quan nhà nước như xe máy, ô tô, tàu thủy, du thuyền, máy bay... thì mới phải nộp thuế TNCN.

Công thức và cách tính Thuế Thu Nhập Cá Nhân Bất Thường 2025 là một yếu tố quan trọng mà người lao động và doanh nghiệp cần nắm vững để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế. Hiểu rõ các quy định về thuế thu nhập cá nhân bất thường sẽ giúp bạn tránh được các rủi ro pháp lý và tối ưu hóa thuế phải nộp. Nếu bạn là người chưa có kinh nghiệm, việc học kế toán cho người chưa biết gì là một cách tuyệt vời để hiểu sâu hơn về các quy định thuế này. Bên cạnh đó, dịch vụ kế toán trọn gói của Kế Toán Minh Việt sẽ hỗ trợ bạn trong việc tính toán, báo cáo thuế và thực hiện các thủ tục thuế một cách chính xác. Cuối cùng, khi nói đến thuế, bạn cũng cần nắm rõ về Báo cáo thuế năm là gì và Hồ sơ báo cáo quyết toán thuế năm, đây là các yếu tố quan trọng giúp bạn hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng hạn.

Các bài viết liên quan

Gọi điện
tel
Chat Zalo
Chat Zalo

Hỗ trợ