Điều kiện và thủ tục thành lập quỹ từ thiện tại Việt Nam là gì?
Nhiều cá nhân và doanh nghiệp quan tâm Điều kiện và thủ tục thành lập quỹ từ thiện tại Việt Nam là gì? bởi đây là mô hình hoạt động vì cộng đồng nhưng chịu sự quản lý rất chặt chẽ của pháp luật. Theo quy định hiện hành, quỹ từ thiện là tổ chức phi lợi nhuận được thành lập nhằm hỗ trợ nhân đạo, giúp đỡ người yếu thế, khắc phục thiên tai, dịch bệnh và tài trợ các hoạt động xã hội.
Để được cấp phép, quỹ phải đáp ứng các điều kiện thành lập quỹ quan trọng như: mục đích hoạt động hợp pháp, có ít nhất 3 sáng lập viên đủ năng lực hành vi dân sự, không có án tích (đối với cá nhân), có tài sản đóng góp tối thiểu theo phạm vi hoạt động và chuẩn bị hồ sơ thành lập quỹ hợp lệ. Hồ sơ bao gồm đơn đề nghị thành lập, dự thảo điều lệ, cam kết đóng góp tài sản, lý lịch tư pháp và các giấy tờ liên quan. Sau khi nộp hồ sơ tại UBND có thẩm quyền, cơ quan nhà nước sẽ xem xét và cấp giấy phép trong khoảng 60 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ. Việc tuân thủ đúng quy định giúp quỹ hoạt động minh bạch, bền vững và tạo niềm tin cho cộng đồng.
Quỹ từ thiện là gì? Nguyên tắc quản lý các quỹ từ thiện tại Việt Nam
➤ Khái niệm quỹ từ thiện
Theo Nghị định 136/2024/NĐ-CP, quỹ từ thiện được hiểu là tổ chức hoạt động không nhằm mục đích sinh lợi (quỹ phi lợi nhuận). Quỹ được thành lập để thực hiện các hoạt động nhân đạo, từ thiện như:
-
Triển khai các chương trình hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh;
-
Thực hiện các hoạt động giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, đối tượng yếu thế trong xã hội.
Khái niệm “không vì mục tiêu lợi nhuận” được hiểu là quỹ không đặt mục tiêu chính là kiếm lợi nhuận. Nếu trong quá trình hoạt động có phát sinh nguồn thu, toàn bộ khoản này phải được sử dụng cho mục đích từ thiện theo điều lệ quỹ đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
➤ Nguyên tắc quản lý quỹ từ thiện
Theo Nghị định 93/2019/NĐ-CP, việc tổ chức và vận hành quỹ từ thiện tại Việt Nam phải tuân thủ các nguyên tắc:
-
Hoạt động trên cơ sở phi lợi nhuận;
-
Tự nguyện, tự chủ tài chính và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của quỹ trước pháp luật;
-
Tuân thủ quy định pháp luật và điều lệ đã được cơ quan nhà nước công nhận;
-
Bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức, vận hành và quản lý thu – chi;
-
Tài sản của quỹ không được chia cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào.
Điều kiện thành lập quỹ từ thiện tại Việt Nam
Nhà nước quản lý rất chặt chẽ việc thành lập quỹ từ thiện. Vì vậy, cá nhân hoặc tổ chức muốn được cấp phép phải đáp ứng đầy đủ 4 điều kiện cơ bản gồm: mục tiêu hoạt động phù hợp quy định pháp luật, sáng lập viên đạt tiêu chuẩn, có đủ tài sản đóng góp theo quy định và chuẩn bị hồ sơ đăng ký hợp lệ.
1. Điều kiện về mục tiêu hoạt động của quỹ
Theo Nghị định 136/2024/NĐ-CP, quỹ từ thiện chỉ được thành lập để hỗ trợ và thúc đẩy các lĩnh vực vì lợi ích xã hội như:
-
Văn hóa
-
Giáo dục
-
Y tế
-
Thể dục thể thao
-
Khoa học – công nghệ
-
Phát triển nông nghiệp, nông thôn
-
Bảo vệ môi trường và tài nguyên
-
Các hoạt động nhân đạo, hỗ trợ cộng đồng
2. Điều kiện đối với sáng lập viên
Đối với cá nhân, tổ chức sáng lập
Theo Nghị định 93/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 136/2024/NĐ-CP):
-
Phải là công dân hoặc tổ chức Việt Nam.
-
Phải có tài sản đóng góp hợp pháp.
Nếu là cá nhân:
-
Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
-
Không có án tích.
Nếu là tổ chức:
-
Thành lập hợp pháp và có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng.
-
Có nghị quyết hoặc quyết định tham gia thành lập quỹ.
-
Có quyết định cử người đại diện tham gia với tư cách sáng lập viên.
Lưu ý:
-
Tổ chức có vốn nước ngoài phải cử người đại diện là công dân Việt Nam.
-
Cán bộ, công chức tham gia sáng lập phải được cơ quan quản lý chấp thuận bằng văn bản.
Điều kiện hội đồng sáng lập
Ban sáng lập phải có ít nhất 3 người, không có quan hệ gia đình và gồm các vị trí: Trưởng ban, Phó trưởng ban và Ủy viên.
3. Điều kiện về tài sản đóng góp thành lập quỹ
Loại tài sản được góp
Tài sản có thể là:
-
Tiền Việt Nam đồng
-
Ngoại tệ, hiện vật, giấy tờ có giá hoặc quyền tài sản
-
Trụ sở, thiết bị, công nghệ (phải được định giá trong vòng 6 tháng)
Trong đó, tiền mặt phải chiếm tối thiểu 50% tổng giá trị tài sản.
4. Mức tài sản tối thiểu (áp dụng từ 01/03/2026)
Quỹ do cá nhân/tổ chức Việt Nam thành lập
| Phạm vi | Tài sản tối thiểu |
|---|---|
| Toàn quốc/liên tỉnh | 8 tỷ đồng |
| Cấp tỉnh | 1,6 tỷ đồng |
| Cấp xã | 25 triệu đồng |
Quỹ có yếu tố nước ngoài
| Phạm vi | Tài sản tối thiểu |
|---|---|
| Toàn quốc/liên tỉnh | 10,8 tỷ đồng |
| Cấp tỉnh | 4,6 tỷ đồng |
| Cấp xã | 1,2 tỷ đồng |
Lưu ý quan trọng:
Trong vòng 45 ngày sau khi được cấp phép, toàn bộ tài sản phải được chuyển vào tài khoản hoặc hoàn tất thủ tục chuyển quyền sở hữu cho quỹ và không được sử dụng cho mục đích ngoài phạm vi hoạt động của quỹ.
Hồ sơ và thủ tục thành lập quỹ từ thiện tại Việt Nam
1. Hồ sơ đăng ký thành lập quỹ từ thiện
Bộ hồ sơ hợp lệ là điều kiện bắt buộc để được xem xét cấp phép thành lập quỹ. Thành phần hồ sơ gồm:
-
Đơn đề nghị cấp phép thành lập quỹ từ thiện.
-
Dự thảo điều lệ quỹ.
-
Văn bản cam kết góp tài sản thành lập quỹ.
-
Tài liệu chứng minh nguồn tài sản góp vốn hợp pháp.
-
Sơ yếu lý lịch của các sáng lập viên.
-
Phiếu lý lịch tư pháp số 1 (còn hiệu lực trong 6 tháng) của sáng lập viên (không yêu cầu đối với cán bộ, công chức, viên chức).
-
Biên bản bầu các chức danh trong hội đồng sáng lập.
-
Giấy tờ chứng minh địa điểm đặt trụ sở dự kiến.
Nội dung cơ bản của điều lệ quỹ cần thể hiện rõ:
-
Thông tin pháp lý: tên quỹ, địa chỉ, liên hệ.
-
Mục tiêu, lĩnh vực và phạm vi hoạt động.
-
Danh sách sáng lập viên và người đại diện pháp luật.
-
Quyền hạn, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức (ban quản lý, ban kiểm soát, chủ tịch, giám đốc…).
-
Quy định về vận động tài trợ, quản lý và sử dụng tài sản.
-
Nghĩa vụ báo cáo với cơ quan quản lý nhà nước.
-
Cơ chế khen thưởng, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại.
-
Quy định sửa đổi điều lệ và thay đổi thông tin pháp lý.
2. Trình tự, thủ tục thành lập quỹ từ thiện
Bước 1: Nộp hồ sơ
-
UBND cấp tỉnh tiếp nhận hồ sơ đối với quỹ hoạt động phạm vi cấp tỉnh.
-
UBND cấp xã tiếp nhận hồ sơ đối với quỹ hoạt động phạm vi cấp xã (trừ trường hợp có yếu tố nước ngoài).
Bước 2: Tiếp nhận và thẩm định
Cơ quan có thẩm quyền lập phiếu tiếp nhận, sau đó tiến hành xem xét hồ sơ và lấy ý kiến các cơ quan liên quan.
Bước 3: Thông báo kết quả
-
Hồ sơ chưa hợp lệ: phản hồi bằng văn bản trong 5 ngày làm việc.
-
Hồ sơ hợp lệ: cấp giấy phép và công nhận điều lệ trong 60 ngày làm việc.
-
Trường hợp từ chối: phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Hoàn tất các bước trên, quỹ từ thiện sẽ được cấp phép hoạt động hợp pháp.
Các câu hỏi thường gặp về quỹ từ thiện tại Việt Nam
1. Quỹ từ thiện là gì?
Theo Nghị định 136/2024/NĐ-CP, quỹ từ thiện là tổ chức phi lợi nhuận được thành lập nhằm thực hiện các hoạt động nhân đạo như hỗ trợ người khó khăn, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và giúp đỡ cộng đồng.
2. Điều kiện thành lập quỹ từ thiện tại Việt Nam gồm những gì?
Để được cấp phép thành lập quỹ, cá nhân hoặc tổ chức cần đáp ứng 4 điều kiện cơ bản:
-
Mục tiêu hoạt động phù hợp quy định pháp luật;
-
Sáng lập viên đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo quy định;
-
Có đủ tài sản đóng góp tối thiểu để thành lập quỹ;
-
Chuẩn bị bộ hồ sơ đăng ký hợp lệ theo quy định.
3. Hồ sơ đăng ký thành lập quỹ gồm những giấy tờ nào?
Bộ hồ sơ thông thường bao gồm: đơn đề nghị thành lập quỹ, dự thảo điều lệ, cam kết góp tài sản, tài liệu chứng minh tài sản hợp pháp, sơ yếu lý lịch và lý lịch tư pháp của sáng lập viên, biên bản bầu chức danh trong hội đồng sáng lập và giấy xác nhận địa điểm trụ sở.
4. Thời gian cấp phép thành lập quỹ là bao lâu?
Nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền sẽ cấp giấy phép thành lập và công nhận điều lệ quỹ trong vòng 60 ngày làm việc. Trường hợp từ chối, cơ quan quản lý phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
5. Mục tiêu hoạt động của quỹ từ thiện là gì?
Các quỹ được thành lập nhằm hỗ trợ cộng đồng, giúp đỡ người yếu thế hoặc khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh. Ví dụ: quỹ hỗ trợ trẻ em khuyết tật, trẻ em mồ côi, quỹ mổ tim, quỹ hỗ trợ vùng cao, quỹ do Mặt trận Tổ quốc quản lý…
6. Cá nhân làm từ thiện có cần xin phép không?
Có. Khi tổ chức hoạt động từ thiện, cá nhân hoặc tổ chức cần tuân thủ quy định pháp luật và thực hiện thủ tục xin phép theo quy định hiện hành.
Tóm lại, việc tìm hiểu Điều kiện và thủ tục thành lập quỹ từ thiện tại Việt Nam là gì? là bước quan trọng giúp cá nhân, doanh nghiệp triển khai hoạt động thiện nguyện đúng pháp luật và minh bạch. Khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về mục đích hoạt động, sáng lập viên, nguồn tài sản và hồ sơ đăng ký, quỹ từ thiện sẽ được cấp phép và hoạt động bền vững, tạo giá trị tích cực cho cộng đồng. Song song đó, để quản lý tài chính – kế toán hiệu quả, nhiều cá nhân lựa chọn khóa học kế toán cho người chưa biết gì nhằm hiểu rõ nguyên tắc quản lý thu chi, hoặc sử dụng dịch vụ kế toán trọn gói của Kế Toán Minh Việt để đảm bảo minh bạch và tuân thủ quy định. Ngoài ra, khi tham gia các mô hình kinh doanh gây quỹ, bạn cũng nên tìm hiểu thêm Bán hàng đa cấp là gì? Quy định về kinh doanh đa cấp là gì? để tránh rủi ro pháp lý và vận hành đúng quy định.
Các bài viết liên quan
